پژوهشكده تحقيقات اسلامى سپاه

131

پژوهشى در مقتلهاى فارسى ( فارسي )

زمان ، مجهول الحال و غير معلوم المؤلّف است اگر چه مشتمل بر بعض روايات ابى مخنف است ليكن محلّ اعتماد اهل علم نيست ، مانند اكثر كتب فارسيّهء جديد التّأليف كه مشتمل بر غرائب و عجائب است كه اهل حديث را از آن امور اطّلاعى حاصل نيست . « 1 » در ذيل ترجمهء حديث هشتم كه حاوى بيان امام صادق ( ع ) در مورد روزهء تاسوعا و عاشورا است ، تحقيقى در مورد ريشهء لغوى تاسوعا و عاشورا و نيز عدم جواز روزه در اين دو روز دارند ، كه مفيد است : « تاسوعا » و « عاشورا » از لغات مستعمله بعد از اسلام است و وزن « فاعُولاء » در لغت عرب غير از اين دو لفظ نيست و در اعداد ، غير از اين دو لفظ ، وزن « فاعولاء » استعمال نشده و از خبر شريف ، كراهت مؤكّدهء روزهء اين دو روز ظاهر شود . . . . و اين كه روزهء عاشورا ، از بدعت‌هاى بنى اميّه است و در كتاب و سنّت نبوده مگر سنّت آل زياد و روزهء اين روز . . . . و هر چند در اخبار اماميّه بر خلاف اين معنى وارد شده از باب تقيّه از بنى اميّه و هواخواهان ايشان است . شاهد صدق اين مطلب ، خبرى است كه شيخ صدوق در « امالىِ » خود از ميثم تمّار روايت كرده كه آنچه روايات در فضيلت عاشورا وارد شده - از ولادت ابراهيم خليل و توبهء داوود و خلاصى يونس از شكم ماهى - تمام از مخترعات دشمنان اهل‌بيت است . در كتاب « مروج الذّهب » منقول است كه جماعتى از بنى اميّه و هواخواهان ايشان نذر كرده بودند كه هر گاه كشته شود حسين ( ع ) ده شتر قربانى نمايند و آن روز را ، روزه بدارند . « 2 » در اين اثر در مورد حضور حضرت امام محمّد باقر ( ع ) در كربلا و ميزان سنّ حضرت علىّ اكبر ( ع ) آمده است : ولادت سيّد السّاجدين ( ع ) در سنهء سى و هشت هجرى است كه سه سال و كسرى بعد از هلاكت عثمان بوده و در واقعهء كربلا سنّ شريف آن حضرت بيست و سه سال بوده و حضرت باقر العلوم در آن وقت سه سال و چند ماه از عمر شريفش گذشته ( بود ) . و در كتاب كافى از « زراره » روايت كند كه گفت : از حضرت باقر پرسيدم كه ادراك نمودى جدِّ خود حسين را ؟ فرمود : بلى ، با او بودم و مكالمهء حضرت باقر در مجلس يزيد خواهد آمد

--> ( 1 ) . همان ، ص 9 . ( 2 ) . همان ، ص 80 - 81 .